14 september 2020
De transportsector was verantwoordelijk voor 27% van de EU-uitstoot in 2017 en is de enige sector waar de uitstoot sinds 1990 is toegenomen.
Potentiële bedreigingen in verband met klimaatverandering dwingen ons om de uitstoot van broeikasgassen drastisch te verminderen. Om zelfs maar een kans te hebben om de wereldwijde temperatuurstijging tot 1,5°C te beperken, moeten de wereldwijde emissies zo snel mogelijk netto nul worden. De EU kan een leidende rol spelen in deze overgang met ambitieuze doelstellingen en beleid. De transportsector was in 2017 goed voor 27% van de uitstoot in de EU en is de enige sector waar de uitstoot sinds 1990 is toegenomen.
Het rapport verkent een toekomst waarin de Europese transportsector tegen 2040 koolstofvrij is.
Nieuw onderzoek van Climact en het New Climate Institute, in opdracht van Greenpeace, verkent een toekomst waarin de Europese transportsector in 2040 is gedecarboniseerd zonder afhankelijk te zijn van biobrandstoffen. Dit werk is bedoeld als een routekaart voor beleidsmakers om een overgang na te streven die overeenkomt met de omvang en snelheid die door de wetenschappelijke gemeenschap wordt voorgeschreven. Het onderzoekt de tussentijdse doelstellingen die nodig zijn; het belicht en bespreekt enkele van de belangrijkste technologische, industriële en economische risico’s, uitdagingen en voordelen die gepaard gaan met deze ingrijpende inspanningen; het beveelt een reeks beleidspakketten aan die moeten worden geïmplementeerd.
Figuur 1: Jaarlijkse emissies – DT-2040 scenario (miljoen ton CO2).
Om het vervoer in Europa koolstofvrij te maken zijn grondige inspanningen nodig op en moet ambitieus beleid worden gevoerd. De belangrijkste boodschappen zijn onder andere:
- Maatregelen aan de vraagzijde (zoals modal shift of verhoging van de benuttingsgraad) zijn essentieel om de overgang te vergemakkelijken door de schaal van de inzet van nieuwe technologieën te beperken tot uitdagende maar plausibele niveaus. Om dit te bereiken,
– moeten beschikbare middelen op EU-niveau (bijvoorbeeld via de Europese Investeringsbank) worden verschoven naar de ontwikkeling van groenere infrastructuur
– moet bindende regelgeving worden ingevoerd: bijvoorbeeld beperking van het gebruik van verbrandingsmotoren voor auto’s of een verbod op korteafstandsvluchten.
- Om ervoor te zorgen dat de aanbodzijde op de benodigde schaal kan bijdragen, moeten de huidige inspanningen ook snel worden opgeschaald. Het ondersteunen van innovatie en het mogelijk maken van de massale inzet van nieuwe technologieën is de sleutel tot het bereiken van nul-emissies.
– Voor het wegvervoer moet de technologische verschuiving naar elektriciteit worden versneld, nieuwe auto’s moeten 100% elektrisch zijn tegen 2028
– Synthetische koolwaterstoffen (en in het algemeen power-to-liquids) op basis van emissievrije elektriciteit zijn een stukje van de puzzel, maar moeten altijd worden beschouwd als een laatste redmiddel, en alleen worden gericht op vervoerswijzen waarvoor geen alternatieven bestaan.
– Parallelle massale veranderingen in de energiesector zijn nodig om alleen schone elektriciteit te produceren.