SBTi blijft de meest robuuste manier om een op 1,5° afgestemde ambitie van een bedrijf aan te tonen

Ondanks het feit dat verschillende wereldwijde bedrijven uit de SBTi zijn gestapt, blijft het initiatief het meest robuuste kader om te anticiperen op de risico’s van de klimaatverandering in de eigen bedrijfsvoering en in de waardeketen. De bedrijven die uit het initiatief zijn gestapt, deden dat vanwege een onderschatting van het ambitieniveau, onzekerheid over hoe de doelen te bereiken of een gebrek aan interne middelen en marktuitdagingen. Hoewel men kan discussiëren over de verdiensten van deze individuele bedrijfsbeslissingen, blijft het SBTi-kader een van de meest robuuste manieren om aan te tonen dat u uw stakeholders (klanten, regelgevers, investeerders, banken, werknemers, maatschappelijke organisaties) op één lijn hebt gebracht met 1,5°.

Recente resultaten laten zien dat het operationaliseren van een SBTi 1,5°-route een uitdaging is.

Het Science Based Targets-initiatief (SBTi) is onlangs flink onder de loep genomen vanwege de recente terugtrekking van enkele grote bedrijven uit het initiatief. In 2024 heeft SBTi ook grote herzieningen van hun standaarden aangekondigd, en een controversiële aankondiging dat koolstofcompensaties zouden worden toegestaan heeft de gemeenschap in beroering gebracht en vragen opgeroepen over de geloofwaardigheid van SBTi.

Wat moeten we begrijpen van deze ontwikkelingen? Is SBTi nog steeds een robuust kader voor het stellen van wetenschappelijk gefundeerde doelen? En zo ja, waarom haken bedrijven dan af?

Ten eerste is het de moeite waard om te vermelden dat er een grote verscheidenheid aan redenen kan zijn waarom een bedrijf zijn SBTi-verplichtingen intrekt. Sommige zijn inderdaad specifiek voor het initiatief en hebben te maken met het proces zelf:

• Criteria en vereisten worden over het hoofd gezien of onderschat: het door de SBTi gestelde ambitieniveau is resoluut hoog (in overeenstemming met het beperken van de opwarming van de aarde tot 1,5°C), en het bereiken van de doelstellingen vereist duidelijke steun van het topmanagement en een realistisch maar ambitieus operationeel actieplan.

• Reputatierisico’s van het niet behalen van de doelstellingen vormen een belemmering voor het commitmentDe repercussies in termen van rechtszaken en/of reputatie zijn nog steeds onduidelijk en sommige bedrijven verbinden zich liever niet aan strenge doelstellingen, omdat ze het risico lopen deze niet te halen en daarvan de schuld te krijgen.

Natuurlijk maakt het definiëren van SBTi-doelen meestal deel uit van een grotere inspanning om iemands transitieplanwat ook uitdagingen inhoudt omdat het een sterke betrokkenheid van het hele bedrijf vereist om de bedrijfsactiviteiten op elkaar af te stemmen en te anticiperen op de behoeften en vereiste interne aanpassingen. Ten tweede is het afhaken van SBTi in sommige gevallen het symptoom van meer structurele vragen over het transitieplan van het bedrijf:

• Middelen ontbreken en/of management was onvoldoende betrokken: het implementeren van een ambitieus actieplan vereist dat er middelen en prioriteiten worden toegevoegd en/of verschoven binnen een bedrijf, wat betekent dat het management aan boord moet zijn en zich bewust moet zijn van de omvang van de uitdaging.

• Onzekerheden en politieke instabiliteit zijn te aanwezigTechnologische vooruitgang, nieuwe of veranderende regelgeving, moeilijk te voorspellen toekomstig gedrag en toekomstige markten, verschuivende politieke context, gebrek aan bereidheid van klanten om op korte termijn te betalen voor koolstofarme alternatieven, de uitdaging van concurrenten die de klimaatdringendheid negeren… Dit zijn enkele van de belangrijkste onzekerheden die resulteren in een aarzeling om verbintenissen aan te gaan, niet wetend of hun doelstellingen effectief haalbaar zullen zijn.

Duurzaamheidsprofessionals die zich bewust zijn van deze uitdagingen en deze integreren in hun aanpak en bestuursmodus, zullen beter gepositioneerd zijn in het begeleiden van besturen en leiderschapsteams naar een robuust transitieplan ondersteund door SBTi-goedgekeurde doelen.

Tot slot moet ook worden opgemerkt dat deze bedrijven, ondanks het schrappen van hun SBTi-verplichting, nog steeds een robuuste klimaatstrategie kunnen hebben met een duidelijke intentie om daadwerkelijk ambitieuze doelen te bereiken.

Het overwinnen van die uitdaging resulteert in voordelen op de korte termijn en een pad naar transformatie en veerkracht op de lange termijn.

Je kunt je dus afvragen wat het extra voordeel is van SBTi-gevalideerde doelen, als onderdeel van je transitieplan.

De SBTi is een robuust kader om wetenschappelijk onderbouwde doelen te stellen, omdat het is gebaseerd op de meest recente klimaatwetenschap, met als doel de opwarming van de aarde te beperken tot 1,5°C boven het pre-industriële niveau. Het biedt een robuuste methodologie voor het vaststellen van ambitieuze klimaatdoelen en wordt nu wereldwijd door meer dan 10.000 bedrijven gebruikt als referentie- en validatieraamwerk voor hun klimaatdoelen.

Dit resulteert in meerdere bevestigde voordelen voor bedrijven:

• Verbeterde operationele efficiëntie door operationele kosten te controleren en te verlagen, bijvoorbeeld door energieverbruik

• Energie-autonomie en veerkracht tegen volatiliteit van energieprijzen: in het algemeen gaat het hebben van beperkende doelstellingen (met name scope 1 & 2 doelstellingen) ook hand in hand met een grotere energie-autonomie en veerkracht, aangezien zij zullen aandringen op :
  1. de behoeften verminderen,
  2. de efficiëntie verbeteren,
  3. afstappen van fossiele brandstoffen en de productie op locatie verhogen door over te stappen op groene energievoorziening op lange termijn via investeringen in zakelijke PPA’s en eigen productie.

Dit alles betekent lagere kosten voor een bedrijf, vooral in de context van de aankomende ETS2-verordening, waardoor de energieprijzen waarschijnlijk zullen stijgen.

• Concurrentievermogen op lange termijn & veerkracht van bedrijven: Het nieuwe concurrentiekompas van de commissie von der Leyen bevestigt de gecombineerde ambitie van -90% broeikasgasemissies in 2040 en het bereiken van een net-nul-staat in 2050. Om concurrerend en veerkrachtig te blijven en de vruchten te kunnen plukken van de aankomende Clean Industrial Deal moeten bedrijven hun activiteiten, producten & dienstenaanbod en toeleveringsketens aanpassen om deze overgang te kunnen navigeren. Een transitieplan met duidelijke SBTi-doelen is dus een strategisch hulpmiddel om te transformeren naar een veerkrachtig toekomstbestendig bedrijf.

• Meer vertrouwen bij investeerders: krijgen gemakkelijker toegang tot transitiefinanciering van banken & investeerders, die op zoek zijn naar bedrijven met een duidelijke & controleerbare decarbonisatieambitie.

• Verbeterde merkreputatiezoals ook aangetoond door de Net Zero TrackerSBTi blijft een van de gouden standaarden op het gebied van klimaatambitie en wordt daarvoor internationaal erkend. Dit helpt ook bij het werven van talenten die steeds meer op zoek zijn naar bedrijven die in lijn liggen met duurzaamheidsprioriteiten.

• Veerkracht van de regelgeving: SBTi gevalideerde klimaatdoelen maken het mogelijk om te voldoen aan het verplichte 1,5°-gelijnde transitieplan onder de CSDD en de verplichte openbaarmaking onder de CSRD. Voor een groot aantal bedrijven is de CSDD zal het hebben van een overgangsplan verplicht stellen, en het hebben van SBTi-gevalideerde doelen is voor de meeste sectoren de garantie dat aan de eisen wordt voldaan.

• Andere overgangsrisico’s vermijdenAndere overgangsrisico’s waarop geanticipeerd kan worden dankzij een robuust overgangsplan zijn abrupte marktveranderingen of consumptiepatronen.

• Versterkte betrokkenheid van het hele bedrijfHoewel het hebben van klimaatdoelen natuurlijk de eerste stap is in het definiëren van een robuuste klimaatstrategie, heeft het laten valideren van die doelen door de SBTi aangetoond dat ze effectiever worden bereikt, in tegenstelling tot dezelfde ambitieuze doelen die niet zouden worden gevalideerd.. Dit kan op zijn minst gedeeltelijk worden verklaard door het interne proces dat het doorlopen van de SBTi-validatie vereist, waarbij meerdere belanghebbenden binnen het bedrijf worden geraadpleegd en waarbij elk niveau van het bedrijf betrokken is bij de definitie van het actieplan. Vervolgens moeten de raad van bestuur en het management het plan valideren, wat de volgende stappen met zich meebrengt de facto ervoor zorgen dat alle relevante belanghebbenden op de hoogte zijn van het actieplan, de hefbomen waarover zij beschikken en de middelen die voor het plan nodig zijn.

We moeten ook realistisch blijven en erkennen dat de SBTi-norm in zijn huidige vorm misschien niet de juiste norm is voor elk bedrijf. Doorgaans ondervinden kleinere bedrijven of bedrijven in een snelle groeifase, zoals bedrijven die noodzakelijke overgangsproducten en -diensten leveren, moeilijkheden bij het bereiken van absolute emissiereductie. Voor anderen is de SBTi-validatie nog niet toegankelijk, bijvoorbeeld door het ontbreken van een sectorale standaard.

Dit betekent ook dat SBTi niet de heilige graal is en kan worden aangevuld met andere doelstellingen, bijvoorbeeld met betrekking tot de broeikasgasemissies die worden vermeden dankzij de verkochte producten (de zogenaamde “Scope 4”-emissies).

Hoewel dit belangrijke beperkingen zijn, blijft SBTi een internationale referentie op het gebied van klimaatdoelstellingen en validatie. Hun normen worden momenteel ook herzien en er worden belangrijke updates verwacht eind 2025/begin 2026, precies om enkele van de beperkingen aan te pakken.

Met de voortdurende debatten en aanpassingen die deel uitmaken van het zich ontwikkelende landschap van duurzaam ondernemen, blijft het essentieel om op wetenschap gebaseerde doelen voor een duurzame en veerkrachtige toekomst te ondersteunen en aan te nemen.

Bronnen :

https://illuminem.com/illuminemvoices/the-eu-ets-2-pricing-emissions-in-buildings-and-road-transport

https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_25_339

Europese Centrale Bank, “Klimaatrisico, kredietverlening door banken en monetair beleid”, 2024 (https://www.ecb.europa.eu/pub/pdf/scpwps/ecb.wp2969~0f4c56a156.en.pdf)

https://zerotracker.net/net-zero-good-practice

https://commission.europa.eu/business-economy-euro/doing-business-eu/sustainability-due-diligence-responsible-business/corporate-sustainability-due-diligence_en

Bolay et al., What drives companies’ progress on their emission reduction targets?, Journal of Cleaner Production, 2024, (https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0959652624025733)