9 augustus 2021
De EU en onze federale regering hebben zich ertoe verbonden hun uitstoot van broeikasgassen tegen 2030 met 55% te verminderen en tegen 2050 een uitstoot van nul te bereiken. De vraag die tijdens het #Rencontresfilièrebois is welke rol de houtsector zal moeten spelen in deze koolstofarme transitie.
Bossen staan centraal in de klimaatproblematiek omdat ze als eerste te lijden hebben onder de gevolgen van klimaatverandering, maar ook omdat ze een belangrijke rol moeten spelen bij het opvangen van koolstof uit de atmosfeer en de opslag ervan in vaste vorm in de biomassa en de bodem.Dankzij de prospectieve modellen die we bij CLIMACT ontwikkelen (zie bijvoorbeeld de Wegenverkenner voor België) kunnen we enkele belangrijke conclusies trekken:
De eerste is dat zo’n transitie alleen mogelijk is als we ons energieverbruik sterk verminderen. Deze sterke daling van het energieverbruik is mogelijk via gedragsveranderingen, renovatie van gebouwen, circulaire economie, functionaliteitseconomie, enz.
Ten tweede zullen sommige emissies, ondanks grote inspanningen in alle sectoren van de economie, niet worden geëlimineerd. In het bijzonder vluchtige emissies gerelateerd aan de landbouw, zoals methaanemissies door darmgisting, het beheer van dierlijk afvalwater of lachgasemissies gerelateerd aan de verspreiding van minerale of organische stikstofmeststoffen.
Om deze restemissies te compenseren zijn natuurlijke koolstofputten, zoals bossen, graslanden en wetlands, essentieel. Onze toekomstmodellen laten zien dat de koolstofputten op Europese schaal tegen 2050 minstens moeten verdubbelen. We zullen dus op de een of andere manier het areaal aan bossen en graslanden moeten vergroten en wetlands moeten behouden om onze koolstofputten te vergroten. Het is mogelijk om de impact te visualiseren van bepaalde hefbomen waarmee we de bos- en graslandgebieden kunnen uitbreiden. De evolutie van onze diëten, onze landbouwpraktijken en ons import/exportbeleid beïnvloeden bijvoorbeeld de evolutie van de gebieden die bestemd zijn voor onze gewassen, graslanden en bossen.
Figuur: Koolstofputten moeten tegen 2050 minstens verdubbeld zijn op Europese schaal
Bron: Gegevens van 3 scenario’s ontwikkeld met de CTI-tool: https://stakeholder.netzero2050.eu/
We begrijpen ook dat de exploitatie van onze bossen duurzaam moet zijn (oogstpercentage = vernieuwingspercentage) , maar noodzakelijk blijft wanneer hout (1) meer emissie-intensieve producten (met name cement en staal in de bouw) en/of (2) fossiele energiebronnen kan vervangen (bio-energie om afval, takken, enz. te valoriseren).
Auteur : Charles Vander Linden