Energie-efficiëntie centraal in de bezorgdheid van Belgische bedrijven en lokale overheden

Tegen de achtergrond van volatiele energiekosten en toenemende druk van regelgevende instanties op het milieu zullen energiegemeenschappen groeien.

Als grootverbruikers van energie moeten bedrijven nog steeds hun energiebeheer verbeteren om hun impact op het milieu te verminderen en concurrerend te blijven. Energiegemeenschappen kunnen een oplossing bieden voor beide problemen. Onder impuls van een Europees initiatief ontstaan overal in Europa, en in het bijzonder in Wallonië, nieuwe vormen van energiedeling.

Versterkt bestuur, ook voor kmo’s, vanaf 2026

De integratie van duurzaamheidsdoelstellingen zal de komende jaren steeds meer bedrijven en KMO’s treffen, hetzij door rapportageverplichtingen, hetzij als middel om toegang te krijgen tot financieringsbronnen.

Wat is een energiegemeenschap?

Energiegemeenschappen stellen lokale actoren (burgers, lokale overheden, kleine en middelgrote ondernemingen) in staat om via een juridische structuur (vereniging zonder winstoogmerk, coöperatie, enz.) samen te komen om hernieuwbare energie te produceren, te verbruiken, op te slaan en te verkopen, en ook om de energie die door de eigen productie-eenheden van de gemeenschap wordt geproduceerd, binnen de gemeenschap te delen.

Wilt u weten of dit van toepassing is op uw bedrijf of gemeente, en onder welke voorwaarden?

Climact’s team van juridische, technische en economische experts kan je helpen deze vragen te beantwoorden:

• Wat is een energiegemeenschap, wie zijn de verschillende spelers en wat zijn hun rollen en verantwoordelijkheden?
• Aan welke Europese, Belgische en regionale wetgeving moet je project voldoen?
• Wat zijn de toekomstige veranderingen in het wettelijk kader waarmee je rekening moet houden bij het ontwerpen van je project om ervoor te zorgen dat het blijft bestaan?
• Welke investeringssteun is er beschikbaar voor duurzame energie (energie-efficiëntie van processen en hernieuwbare energie)?
• Hoe benader je je partners (vastgoed, overheden, bedrijven in je gemeenschap) om hen te overtuigen van de toegevoegde waarde van je project?

Na een diagnose die samen met je teams wordt uitgevoerd, ontvang je een rapport met aanbevelingen:

• Welke rechtsvorm aan te nemen: hoewel de Europese richtlijn geen beperkingen oplegt aan de rechtsvorm die de energiegemeenschap moet aannemen, heeft elke vorm zijn voor- en nadelen en kunnen wij u begeleiden bij het ontwikkelen van de structuur die het beste bij uw project past.
• Welke valkuilen moeten worden vermeden bij het opzetten van de energiegemeenschap en in de toekomst?

Wat zijn de concrete voordelen van het opzetten van een Energiegemeenschap, voor jou en je partners?

Economische voordelen : de financiële impact op de elektriciteitsrekening is positief, zowel voor het productiebedrijf als voor zijn partners. Over het algemeen wordt het prijsverschil voor consumenten binnen een Energiegemeenschap beschouwd als ongeveer 10 tot 15%. Bovendien is deze prijs minder volatiel en beter voorspelbaar.

Voordelen voor het imago: uw bedrijf of lokale overheid speelt een actieve rol en ondersteunt rechtstreeks de energietransitie. U wordt een verantwoordelijke actor van verandering, als onderdeel van een collectieve, lokale dynamiek.

Wat zijn de praktische veranderingen voor jou en je partners in een Energiegemeenschap?

De definitie van de gedeelde perimeter (beperkt tot één gebouw of tot een lokale perimeter die meerdere sites en gebouwen omvat) bepaalt de noodzaak om een rechtspersoonlijkheid te creëren, evenals verschillende contracten.

Collectief zelfverbruik binnen hetzelfde gebouw: de hernieuwbare energiebronnen bevinden zich in of op hetzelfde gebouw en de actieve klanten handelen collectief in of op hetzelfde gebouw: geen verplichting om een rechtspersoon op te richten.

Creatie van twee nieuwe contracten:

• Contract tussen de eigenaar van het overschot en zijn consumenten;
• Contract tussen de eigenaar van het overschot en de distributiesysteembeheerder (DNB) waarin de respectieve verantwoordelijkheden zijn vastgelegd (toepassing van een verdeelsleutel, verzameling en communicatie van energieverbruiks- en productiegegevens, enz.)
• Handhaving van het contract met de leverancier, zodat deze het deel van de elektriciteit kan leveren dat niet wordt opgewekt door het delen van energie.

Delen binnen een lokale perimeter: geografische perimeter gelegen binnen een deel van dezelfde DNB en verplichting om een juridische entiteit op te richten: de energiegemeenschap.

Creatie van drie nieuwe contracten:

• Contract tussen de gemeenschap en haar leden (consumenten en prosumenten).
• Contract tussen de gemeenschap en de DNB
• Contract tussen de gemeenschap en een leverancier voor de aankoop van overtollige collectieve elektriciteit.

Vandaag kunnen we samen bekijken hoe u kunt profiteren van het delen van energie binnen een Energiegemeenschap: neem contact op met onze experts Dimitri Mertens en Antoine Wolters voor meer informatie.

Dimitri Mertens

Antoine Wolters