30 juli 2025
Een op feiten gebaseerde routekaart voor een sector in transitie
Bij Climact geloven we dat effectieve klimaatmaatregelen beginnen met feiten. Het is onze rol om op wetenschap gebaseerde, onbevooroordeelde analyses te brengen in complexe debatten, om industrieën en beleidsmakers te helpen beslissingen te nemen die zijn gebaseerd op gegevens, niet op aannames.
Dat is de bijdrage die we aan dit project hebben geleverd: het ondersteunen van Containerboard Europe bij de ontwikkeling van zijn onlangs uitgebrachte Net Zero-roadmap – een collectieve inspanning om een geloofwaardig en transparant pad uit te stippelen voor de sector om tegen 2050 klimaatneutraal te zijn.
Onze aanpak was niet prescriptief. In plaats daarvan gingen we uit van de eigen ambitieniveaus van de sector en gebruikten we onze expertise op het gebied van modellering om te beoordelen hoe verschillende doelen en mijlpalen het energieverbruik en de emissies in de loop van de tijd zouden beïnvloeden. We stemden ons werk af op de best beschikbare rapportagenormen en klimaatraamwerken, zodat het kon dienen als een solide referentiepunt voor zowel strategische planning als externe communicatie.
Het doel was om een geïnformeerd en constructief debat binnen de sector en met belanghebbenden te ondersteunen door duidelijk te maken wat mogelijk is, onder welke omstandigheden en tegen welke kosten.
Een cruciale mijlpaal in een veranderend beleidslandschap
Deze routekaart komt op een moment van politieke herijking. Terwijl het momentum achter de Europese Green Deal is vertraagd, blijft de druk op de industrie om koolstofarm te worden hoog. De EU richt zich nu op meer gerichte instrumenten, waaronder de aanstaande Clean Industrial Deal, die tot doel heeft sectoren te ondersteunen die het meest blootstaan aan transitierisico’s en handelsdruk.
Tegelijkertijd herdefiniëren mechanismen zoals het Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) het concurrentievermogen voor koolstofintensieve sectoren. En het recente Draghi-rapport over de toekomst van het Europese concurrentievermogen versterkt deze richting: het roept op tot slimme, strategische steun om industriële sectoren te helpen koolstofarm te worden – en noemt pulp en papier expliciet bij de energie-intensieve industrieën die aandacht nodig hebben.
In deze veranderende context staat de containerboordsector voor een dubbele uitdaging: zijn centrale rol in de Europese verpakkings- en circulaire economie behouden en tegelijk voldoen aan de klimaatdoelstellingen op lange termijn.
Dit stappenplan is het collectieve antwoord van de sector – en een stap in de richting van die afstemming.
Wat we deden en hoe
Climact leidde het technische en analytische werk voor de routekaart, in nauwe samenwerking met Containerboard Europe, de aangesloten bedrijven en een groep deskundigen die vertegenwoordigt die de diversiteit van de waardeketen vertegenwoordigt.
- We begonnen met het reconstrueren van de koolstofvoetafdruk van de sector vanaf 1996, waardoor we inzicht kregen in historische trends in uitstoot en energieverbruik. Een opvallende bevinding: de directe fossiele emissies zijn al met ongeveer 40% per ton product afgenomen, dankzij een verbeterde energie-efficiëntie en een geleidelijke verschuiving van fossiele brandstoffen.
- Samen met de expertgroep hebben we geïdentificeerd. 24 hefbomen in de hele waardeketen die de uitstoot kunnen verminderen – van elektrificatie en procesverbeteringen tot alternatieve brandstoffen en verbeterde circulariteit.
- Voor elke hefboom werkten we samen met belanghebbenden om ambitieuze maar realistische doelstellingen te definiëren, gebaseerd op technische en economische haalbaarheid. Deze doelstellingen vormden de basis van een Netto Zero-scenario, opgesteld met behulp van onze interne modelleringsinstrumenten.
Het resultaat is een routekaart die niet alleen de ambities van de sector weerspiegelt, maar deze ook vertaalt in gekwantificeerde effecten op emissies, de vraag naar energie en technologische verschuivingen – wat een concrete basis voor actie biedt.
Belangrijkste inzichten uit het scenario
Het scenario leverde een aantal belangrijke bevindingen op, zowel voor de sector zelf als voor de bredere belanghebbenden:
- Vermindering van directe fossiele emissies met meer dan 80% tegen 2050 is haalbaarmits de juiste combinatie van oplossingen wordt ingezet – waaronder procesefficiëntie, elektrificatie, koolstofarme elektriciteit en de overstap van fossiele brandstoffen naar alternatieven op bio- of waterstofbasis.
- Er zullen wat fossiele restemissies overblijven, vooral van fossiele componenten in extern afval dat wordt gebruikt voor energie. Deze moeten geneutraliseerd door middel van bio-energie met koolstofafvang (BECCS) – een technologie die bijzonder relevant is voor containerboardfabrieken gezien hun hoge niveaus van biogene CO₂.
- Biogene emissies zijn een groot deel van de voetafdruk van de sector, door het gebruik van op hout gebaseerde vezels en energie uit biomassa. Dit maakt duurzame biomassabronnen essentieel voor het bereiken van een geloofwaardig Net Zero-traject.
Deze bevindingen werpen ook licht op de infrastructuur, regelgeving en financiële steun die nodig zijn om de overgang te ontsluiten – van toegang tot koolstofarme elektriciteit en schone brandstoffen tot investeringen in koolstofafvang en eerlijke toegang tot EU-financiering voor de overgang.
Een gedeelde visie, gegrond in de realiteit
Bij Climact zien we het als onze rol om industrieën te helpen strategieën te ontwikkelen die ambitieus, wetenschappelijk onderbouwd en geloofwaardig zijn – niet alleen om aan toekomstige nalevingseisen te voldoen, maar ook om interne afstemming en externe legitimiteit op te bouwen.
Dat is precies wat deze routekaart doet. Het definieert een gedeelde visie voor de sector, ondersteund door gegevens en collectief ontwikkeld. Het geeft aan wat technisch mogelijk is, waar de grootste uitdagingen liggen en welke ondersteuning nodig is om te slagen.
Maar het is ook duidelijk over de omvang van de transformatie. Deze veranderingen zijn enorm. Ze vergen tijd, investeringen en samenwerking. Overheidssteun is essentieel, maar dat geldt ook voor betrokkenheid van de sector, toewijding aan rigoureuze voortgangscontrole en beheer van milieuafwegingen en externe effecten.
Dit stappenplan is geen definitief antwoord – het is een basis. Een referentiepunt voor bedrijven om ambitie om te zetten in actie. Een hulpmiddel om de dialoog aan te gaan met leveranciers, regelgevers en investeerders. En een stap in de richting van een industrie die niet alleen circulair, maar ook klimaatneutraal is.
Download de routekaart hier : Stappenplan
